Kerknieuws

Teleurstelling over verdwijnen brochures ‘liturgisch bloemschikken’

Als reactie op het verdwijnen van de brochures ‘liturgisch bloemschikken’ maakte ds. Pronk van de protestantse gemeente Boornbergum-Kortehemmen zelf een opzet voor liturgische bloemstukken in haar gemeente. Ze deelt deze graag met andere gemeenten.

Ds. Pronk: “Jarenlang gebruikte de bloemschikcommissie de brochures van de dienstenorganisatie. Helaas zijn die verdwenen. Dit tot grote teleurstelling van de leden van de commissie, want zij gebruikte deze brochures graag ter inspiratie.”

Een open deur

Ds. Pronk maakte op eigen initiatief een voorzet voor de liturgische bloemstukken in haar gemeente op basis van het jaarthema van de Protestantse Kerk ‘Open Deur’. “Ik heb het niet gemaakt op basis van het leesrooster, maar op kerstthema van onze gemeente: Een open deur. Welkom!’. Het is een simpele opzet, die de bloemschikcommissie van mijn gemeente heeft geholpen. Wellicht hebben andere gemeenten er ook wat aan.”

Belofte

De bloemschikcommissie van de protestantse gemeente Boornbergum-Kortehemmen is niet de enige commissie die teleurgesteld is over het verdwijnen van de brochures. Tientallen telefoontjes ontving de dienstenorganisatie hierover.

Op basis van dit duidelijke gemis heeft de dienstenorganisate besloten de brochures weer te gaan maken. De eerste zal beschikbaar zijn voor de advents- en kerstperiode 2018.

Tot die tijd kunnen gemeenten eventueel gebruik maken van de opzet van ds. Pronk. En wellicht zijn er meer gemeenten die zelf aan de slag zijn gegaan en hun creativiteit met andere gemeenten willen delen. Stuur dan een mail naar info@protestantsekerk.nl.

Zie ook:
> Download opzet ds. Pronk
> Website Symbolisch Schikken
> Meer over symbolisch bloemschikken


Oplossing voor LEI-nummer voor gemeenten

Na overleg tussen het CIO en de Kamer van Koophandel is er een oplossing gevonden voor gemeenten die vanaf 2018 een LEI-nummer nodig hebben. Zij kunnen tot 27 november een groepsgewijze aanvraag doen.

Vanaf 3 januari 2018 moeten alle (financiële) instellingen een LEI (‘Legal Entity Identifier’) bezitten: een internationaal gestandaardiseerde code die zij moeten vermelden bij elke rapportage die zij over financiële transacties doen. Ook gemeenten die beleggen in aandelen en/of obligaties, hebben straks een LEI-nummer nodig. Dit geldt niet voor gemeenten die beleggen via Oikocredit.

Positie kerkgenootschappen

In Nederland is ervoor gekozen om de afgifte van LEI’s te regelen via de Kamer van Koophandel en te koppelen aan een vermelding van de aanvrager in het handelsregister. Kerkgenootschappen en hun zelfstandige onderdelen hebben in dat register een bij wet vastgelegde, specifieke positie: deze houdt in dat alleen het landelijke kerkgenootschap staat ingeschreven in het handelsregister, gemeenten en diaconieën zijn niet tot deze inschrijving verplicht.

Oplossing

Na overleg tussen het CIO (Interkerkelijk Contact in Overheidszaken) en de Kamer van Koophandel is er een oplossing gevonden voor kerkgenootschappen: er kan per kerkgenootschap een groepsgewijze aanvraag worden gedaan. Hiervoor is een aanvraagformulier beschikbaar. Alle colleges van diakenen en colleges van kerkrentmeesters hebben hierover een e-mail ontvangen.

Omdat het ANBI-register van de Belastingdienst als verificatiebron wordt gebruikt, dienen gemeenten die een aanvraag doen, hierin geregistreerd te zijn. Na hun aanvraag krijgen ze het LEI per mail toegezonden op hun e-mailadres. Om mee te kunnen doen aan de groepsgewijze aanvraag, dienen gemeenten het aanvraagformulier uiterlijk 27 november in te sturen.

Hebt u vragen over dit bericht? Daarmee kunt u terecht bij de afdeling gemeentecontacten, bereikbaar via telefoonnummer 030-880 1880 (ma t/m do van 9.00 tot 21.00 uur, vrijdag tot 16.00 uur).


Betekenisvol ritueel geeft ruimte aan verdriet

In bijna negentig procent van de protestantse gemeenten wordt komende zondag stilgestaan bij de mensen die het afgelopen jaar zijn overleden. Steeds meer gemeenten richten zich daarbij ook op de buurt. “De kerk heeft iets te bieden als het gaat om rouw en verlies.”

De Maranathakerk in Giessenburg heeft sinds oktober een bijzonder monument in de kerk: een eikenhouten paneel met kleine houten kruisjes. Komende zondag nemen nabestaanden de houten kruisjes, met de namen van hun dierbaren, in ontvangst. “Het monument maakt deel uit van een gedenkhoek”, vertelt Arja Slob-Stuij, voorzitter van de kerkenraad. “Naast het paneel met de kruisjes is er ook een gedachtenistafel geplaatst, met zowel een gedenkboek als een doopboek. De gedenkhoek symboliseert het begin en het einde van het leven, en ook de hoop op eeuwig leven.”

De gedenkhoek in de Maranathakerk

Betekenisvol ritueel

Niet alleen in Giessenburg wordt symboliek gebruikt om overleden dierbaren te herdenken. In veel gemeenten worden nabestaanden zondag uitgenodigd om een kaars aan te steken, vaak aan de paaskaars. Margriet van der Kooi, die al jarenlang als geestelijk verzorger verbonden is aan verscheidene ziekenhuizen, noemt het goed dat gemeenten aandacht besteden aan Eeuwigheidszondag. “Gedenkdagen zijn dagen om ons de gebeurtenissen in ons leven die belangrijk zijn, in herinnering te blijven brengen. Het is waardevol dat de christelijke traditie die gedenkdagen koestert.” In de ervaring van Van der Kooi kan de kerk, als het gaat om rouw en verlies, ook buiten de eigen gemeente wat betekenen. “In onze samenleving is veel betekenisvol ritueel de deur uit gedaan. We dragen geen zwarte kleding of zwarte banden om onze armen, we bedekken geen spiegels in een huis van rouw, we nemen geen tijd van ‘rouwbeklag’ in acht. Maar mensen hebben tekenen nodig. De kerk moet naar buiten met wat ze heeft, op een betrokken, empatische en creatieve manier.”

Tweeduizend lichtjes

Steeds meer gemeenten gaan inderdaad ‘naar buiten’ rond Eeuwigheidszondag, soms heel letterlijk. De Wilhelminakerk in Beemte-Broekland organiseerde op 10 november, samen met de katholieke geloofsgemeenschap, een ‘lichtjesregen’ van maar liefst tweeduizend waxinelichtjes. “Allerzielen voor de buurt”, noemt dominee Jolanda Al-Van Holst het initiatief. “Veel mensen hebben te maken met verlies, daarom wilden we graag de hele buurt bij de herdenkingsbijeenkomst betrekken. Een kaarsje aansteken spreekt veel mensen aan.” Bij de bijeenkomst waren honderd mensen, waaronder veel kinderen. “We hebben de drie scholen in de buurt bij het initiatief betrokken, onder andere door de kinderen tekeningen te laten maken. Die tekeningen hingen in de kerk. Daar hadden we ‘s avonds eerst een moment van bezinning: met een gedicht, een koor, samenzang en een verhaal. Daarna zijn we met het licht van de Paaskaars naar buiten gegaan en heeft de wethouder het eerste lichtje aangestoken.”

Lichtjesregen in Beemte-Broekland

Niet het laatste woord

De kerkenraad van de Maranathakerk bezint zich nog op een mogelijke rol van de gedenkhoek voor mensen van buiten de kerk. Arja Slob-Stuij: “Misschien is het mogelijk de kerk open te stellen op een doordeweekse dag. Mensen kunnen dan een kaars aansteken, bidden, of zich zomaar even terugtrekken uit het drukke bestaan.” Nabestaanden krijgen zondag niet alleen het kruisje met de naam van hun dierbare mee naar huis, maar ook een kaars die aangestoken wordt aan de paaskaars. “De dood heeft niet het laatste woord.”

In de webwinkel van de Protestantse Kerk is het boekje 'Ik bewaar je' weer te bestellen. Dit boekje is uitgegeven bij de laatste zondag van het kerkelijk jaar en geeft aandacht aan omgaan met verlies, met passende teksten, gebeden en afbeeldingen, en verwijzingen naar literatuur en websites over rouwverwerking.

Ds. Margriet van der Kooi schreef het boek ‘Verdriet is een werkwoord’, waarin ze vanuit haar ruime ervaring als ziekenhuispredikant verschillende aspecten van rouw en verdriet beschrijft.


Gesprek van hart tot hart over huwelijk en homohuwelijk

Tijdens de generale synode is bij nader inzien toch geen besluit genomen over ordinanties 5.3 en 5.4., de ordinanties in de kerkorde die over het huwelijk gaan. Scriba De Reuver: “Een gesprek van hart tot hart is belangrijker dan een standpunten-discussie.”

Dit onderwerp stond op de agenda, omdat dit onderwerp is aangereikt tijdens een eerdere brainstorm over toekomstige onderwerpen voor de synode agenda.

Eenheid is ons niet gegeven

De scriba gaf in zijn inleiding bij dit onderwerp aan dat het om een ‘diep-existentiële zaak gaat’. “Relaties van twee mensen in liefde en trouw die om een kerkelijke zegen - zegen van Godswege - vragen. Diep existentieel, zegen en hoog: bekroning van relatie van liefde en trouw.”

Op tafel lag een besluitvoorstel van het moderamen om de kerkorde niet te wijzigen. Vanuit de gedachten dat:

  • de eerdere gedane waarneming dat eenheid van visie en beleid in dezen ook ons in de Protestantse Kerk in Nederland niet is gegeven is nog steeds van kracht;
  • de vrijheid die aan gemeenten is gegeven in ord. 5-3 en 5-4 is een manier om met elkaar samen te leven in de Protestantse Kerk in Nederland;
  • het gesprek dat over deze zaken in de gemeenten van de kerk gevoerd wordt is waardevol en tegelijk kwetsbaar en dient daarom gekoesterd te worden; een proces van considereren over een wijziging van ord. 5-3 en ord. 5-4 is daaraan niet dienstbaar;
  • om deze reden is het niet wenselijk om herziening van het bepaalde in ord. 5-3 en 5-4 na te streven.

Op tafel lagen echter enkele tegenvoorstellen en een motie van synodeleden om de kerkorde wél te wijzigen. Wijzigingen waardoor er meer ruimte en gelijkheid voor het homohuwelijk in de kerkorde zou ontstaan dan nu het geval is.

Persoonlijk en kwetsbaar

Om niet in een ‘standpunten-discussie’ te belanden, maar om het gesprek zorgvuldig te kunnen voeren, werd door het moderamen voorgesteld om het besluit uit te stellen. De Reuver: “Het is belangrijk dat wij niet over elkaars geweten heersen. Dat is verdraaid lastig voor ons allemaal. Daarom nu graag verhalen delen van hart tot hart. Een volgende keer pas kerkordeteksten”.

Sommige synodeleden hadden liever gezien dat er een besluit werd genomen. Ds. Oostenbrink (classis Hardenberg): “Ik vroeg recht, ik kreeg aandacht. Kunt u beloven dat als u het besluit nu uitstelt, dat het volgende besluitvoorstel wel aanstuurt op een wijziging van de kerkorde. Ik wil niet nog een half jaar slapeloze nachten.”

Ds. van Duijvenbode (classis Delft) is juist ‘blij’ dat de stemming is uitgesteld. “Ik kan met heel veel consideraties die hier op tafel liggen mee als het om mijn eigen ziel gaat. Maar ik zit met diezelfde ziel vast aan de gereformeerde bond en confessionele beweging. Ik voel me verscheurd. Ik wil niet dat gemeenten de Protestantse Kerk verlaten. Ik krijg ook jeuk van toezeggingen als ‘we komen er ook terug’. Help ons dan - en ik bedoel dan vooral de rechterkant van de kerk - om dat gesprek te voeren.”

Dit zijn slechts twee van de tientallen persoonlijke en kwetsbare reacties die de synodeleden hebben gedeeld.

Kerkordelijk verwoorden

Scriba ds. René de Reuver eindigde dit agendapunt met de volgende woorden: 
"In de Protestantse Kerk gaat het om inclusief kerkzijn, delend aan de ene tafel, die ervan leeft dat God 'beide kinderen*' ziet, uit liefde. Zowel homo's als hetero's. Ook hen die innerlijk geen ruimte vinden voor inzegening van een homohuwelijk. Het is de uitdaging voor het moderamen, voor de synode, om dit kerkordelijk te verwoorden."

*Verwijzing naar het Bijbelverhaal van 'De Verloren Zoon'


Huisgemeente: aangeklede groep of uitgeklede gemeente?

Is een huisgemeente een aangeklede groep of een uitgeklede gemeente? En welk kledingstuk hebben ze dan gemeenschappelijk? Deze vragen vatten het synodegesprek over huisgemeenten prachtig samen.

Kerk2025

De synode sprak over dit thema, omdat huisgemeenten onderdeel zijn van de toekomstvisie Kerk2025 van de Protestantse Kerk. In de toekomst is wellicht niet overal meer een gemeente te vinden. Op deze plek zou een huisgemeente kunnen ontstaan. De classes hebben al gereageerd op de eerste voorstellen voor kerkordewijzigingen op dit gebied.

Er lag een nota op tafel waarin dr. Sake Stoppels, op verzoek van het moderamen en het Platform Kerk2025, schrijft over de huisgemeente. Niet alleen als optie op de zogenaamde open plekken, maar ook als missionaire mogelijkheid.

Vragen bij huisgemeenten

Als reactie op de nota sprak de synode over de mogelijkheden en randvoorwaarden voor huisgemeenten. De synodeleden stonden stil bij de volgende vragen: Waar denken ze aan bij het begrip huisgemeenten? Welke taken heeft een huisgemeente? Hoe zien zij de inbedding van huisgemeenten in het geheel van de Protestantse Kerk? En wie mogen er voorgaan in een huisgemeente?

Per vraag waren er diverse sprekers. Een bloemlezing van de reacties.

Ds. Boon (Evangelisch Lutherse Synode) wil graag opheldering over het verschil tussen een kerngemeente, pioniersgemeente en een huisgemeente. "Vooral het verschil tussen de laatste twee zie ik niet." Ds. Oldenhuis (Evangelisch Altreformierte Kirche) waarschuwt voor het risico dat huisgemeenten ‘tegengemeenten’ worden van bestaande gemeenten.

Ouderling Siebert (classis Ommen) denkt dat het beter is om huisgemeenten te adviseren en niet te reguleren. “Ik denk dat we niet om het huidige individualisme heen kunnen.” Ds. Oostenbrink (classis Hardenberg) pleit ook voor ruimte. “Ik geloof dat ik het goed zou vinden als we als Protestantse Kerk een keurmerk zouden aanbieden aan dit soort groepen. Dat we dingen aanbieden, maar niet verplicht stellen.” Hoe dat keurmerk verstrekt moet worden, weet hij nog niet. Diaken Visser (classis Zoetermeer) vreest juist chaos. “Laat in huisgemeenten alleen predikanten en preekconsenthouders voorgaan.” Terwijl ds. Van Duijvenbode (classis Delft) juist laagkerkelijke en niet-ambtelijke plekken voor zich ziet.

Nog geen antwoorden

Er werden nog geen antwoorden gegeven op al deze vragen en opmerkingen, maar de opmerkingen van de synodeleden worden meegenomen en verwerkt tot een tweede lezing van een kerkordelijke tekst over de huisgemeente. Deze tekst zal in het voorjaar aan de generale synode worden voorgelegd.


Wat is protestantse liturgie?

‘Hier komt de dominee met z’n lange tabberd. We zingen eerst van God’. Zo vatte de vierjarige Marcel Barnard zijn eerste kerkdienst samen.

Waar het in de liturgie om gaat

Inmiddels, 56 jaar later, is hij professor Praktische Theologie/ Liturgiewetenschap (Protestants Theologische Universiteit). Op verzoek van het moderamen heeft hij de notitie ‘Tot Gods eer’ geschreven. De notitie maakt duidelijk waar het in de liturgie om gaat, hoe divers protestantse liturgie is en aan welke criteria een protestantse kerkdienst moet voldoen wil het een eredienst zijn.

In een persoonlijk verhaal nam Barnard de synodeleden mee in zijn eigen liturgische ontwikkeling. Van het kerkje spelen thuis (zie foto) - hij speelde zowel organist als dominee - tot zijn ervaring op het platteland van Zuid-Afrika met een zes uur durende kerkdienst. “Een kerkdienst die mij meer dan enige andere liturgische vorm het dichtst bracht bij de rituele en liturgische gestalten waarvan Oude en Nieuwe Testament getuigen."

Wat raakt u het meest in de liturgie?

De synodeleden gingen in kleine groepen uiteen om over liturgie in gesprek te gaan. Ze kregen persoonlijke vragen voorgelegd, zoals: Wat is voor u liturgie? Wat raakt u het meest in de liturgie? Welke elementen zijn voor u wezenlijk voor een protestantse eredienst?

Tijdens de plenaire terugkoppeling van de gesprekken in deze groepen werd duidelijk dat "iedereen herkent dat hij geraakt wordt door de liturgie" (ouderling J. Opmeer, classis Heusden-Almkerk). Een andere groep vatte het gesprek als volgt samen: "Liturgie is het samen afstemmen op de golflengte van God in vieren, delen en beleven" (ds. Perla Akerboom - Evangelisch Lutherse Synode). Maar er zijn ook zorgen over de aansluiting van jongeren bij de liturgie (ds. De Jager - classis Groningen).

Liturgie gaat taal te boven

Prof. Barnard zou het liefst op alle reacties van de groepen ingaan. “Iedereen zegt wat anders over liturgie. Het maakt duidelijk dat liturgie taal te boven gaat.” Ook scriba René de Reuver is blij met alle reacties. “Prachtig dat synodeleden een mooi en persoonlijk gesprek over liturgie gevoerd hebben.” HIj hoopt dat dit gesprek ook in gemeenten gaat plaatsvinden.

Barnard in de notitie: “Liturgie moet je vieren. De ervaring van het vieren is altijd groter dan er (...) over te spreken. Toch zouden we elkaar onze persoonlijke verhalen binnen dat grote liturgische bestek van onze kerk moeten vertellen en die verzamelen.”

Kern van kerkzijn

De notitie ‘Tot Gods Eer’ is net als de eerdere notitie over het avondmaal in lijn met de visie achter ‘Kerk 2025’: wat is de kern van kerkzijn?

De Reuver zegt hierover: “Wat is nou de protestantse traditie? Wat maakt een eredienst nou tot een protestantse eredienst? Het is goed om bij deze vragen stil te staan. Om je te beseffen wat de kern van kerkzijn is."

De notitie ‘Tot Gods Eer’ is door de generale synode aanvaard als handreiking voor geloofsgesprek over liturgie in de gemeenten en haar kerkenraden. Wel nadat de notitie - op verzoek van de synode - gebruiksvriendelijker is gemaakt. Er worden gespreksvragen aan de notitie toegevoegd. Ook worden er filmpjes bij de notitie gemaakt met voorbeelden van verschillende liturgische vormen. Dit ter ondersteuning van het gesprek in de gemeenten.


In de rij voor Jezus

December is in aantocht. De hele wereld maakt zich op voor Kerst. Overal zie je kerstbomen en feestverlichting verschijnen. In de kerk draait het feest van Kerst om de geboorte van Jezus Christus. Zijn geboorte betekende het begin van iets nieuws. Hoe breng je dit eeuwenoude bijbelverhaal opnieuw tot leven?

In Nieuw-Vennep weten ze hier alles van. Al een aantal jaren organiseren ze vanuit de Crosspoint-gemeente een lichtjestocht door de wijk Getsewoud. Inmiddels wandelen ieder jaar meer dan tweeduizend mensen mee. Ds. Taco Koster vertelt: “Op deze manier nemen we inwoners uit de hele wijk mee in het eeuwenoude kerstverhaal. Wandelaars volgen het spoor van 1500 waxinelichtjes langs de route en komen dan bij scènes uit het kerstverhaal: Jozef en Maria, de herders, de engelen en de wijzen. Uiteindelijk staan ze stil bij de stal, waar Jezus is geboren.”

Gegrepen door het verhaal
De organisatie van zo’n lichtjestocht of kerstwandeling vergt de nodige tijd in de toch al drukke decembermaand. Waarom besluit een kerk zoiets aan te bieden aan alle inwoners, terwijl ze zelf ook al zoveel activiteiten binnen de kerkmuren hebben? “In onze vinexwijk willen we graag iets organiseren wat mensen gezelligheid biedt. Maar ook willen we mensen laten kennismaken met het kerstverhaal uit de Bijbel¨, vertelt ds. Koster. “Onze hoop is dat mensen gegrepen worden door het verhaal, door de sfeer tijdens de wandeling, én door de inzet van de vele vrijwilligers. Een verlangen naar meer.”

Tijdens de tocht nemen mensen echt de tijd om in de stal te kijken, bij Jozef en Maria en hun kindje Jezus. “In de kribbe ligt een echte baby. Daarom ontstaat er ieder jaar een rij bij de stal”, besluit ds. Koster. “We hoorden een kind enthousiast roepen: ‘We staan allemaal in de rij voor Jezus!’”

Samenwerking
Bij de organisatie van de kerstwandeling wordt samengewerkt met andere partijen uit het dorp, zoals een woonzorgcentrum en een middelbare school. Ook wordt er gebruik gemaakt van toneel en muziek. Aan de inwendige mens wordt ook gedacht: aan het slot van de wandeling kan in de herberg warme chocomel worden gedronken. 

Zelf een wandeling organiseren
In uw gemeente ook zo’n kerstwandeling of lichtjestocht organiseren? Op www.protestantsekerk.nl/kerst bieden wij u alle tools en voorbeelden voor de organisatie van een tocht in uw eigen woonplaats.

Wilt u de wandelaars iets tastbaars meegeven? Op www.daaromkerst.nl kunt u kerstcd’s bestellen voor volwassenen én voor kinderen.

Via deze link kunt u de foto´s van de wandeling in Getsewoud bekijken.

 


Kerk en Wereld Jongerenprijs 2018

¨Wij zijn gezegende mensen die anderen tot zegen kunnen zijn. Iets doen voor een ander is niet alleen goed voor die ander, maar doet ook jezelf goed¨, aldus Karin van den Broeke, preses van de Protestantse Kerk en tevens voorzitter van de jury Jongerenprijs 2018. De prijs zal in februari 2018 worden uitgereikt tijdens het symposium van instituut Kerk en Wereld in Amsterdam.

Eens per twee jaar reikt instituut Kerk en Wereld de Jongerenprijs uit aan jongeren die een project of actie willen opstarten voor een betere maatschappij. Geloven en de opdracht tot inzet voor een betere wereld zijn voor Karin van den Broeke onlosmakelijk met elkaar verbonden. Zelf ervaart ze regelmatig hoeveel inspiratie er uitgaat van jongerenprojecten. ¨Jongeren zijn vaak in staat om snel en slagvaardig iets te organiseren. Bovendien vormt de ervaring henzelf. De jongerenprijs is een goede kans om jongeren te stimuleren tot het maken en uitvoeren van een concreet plan.¨

Kansrijke projecten
Tot 4 december 2017 is het mogelijk om in te schrijven en mee te dingen naar de jongerenprijs. Daarna zal een jury zich buigen over alle inzendingen en daaruit zal het meest inspirerende project worden gekozen en gepresenteerd op het Kerk en Wereld symposium in februari 2018. Karin vindt het een eervolle taak: ¨Van nature ben ik een nieuwsgierig mens en geniet ik ervan te horen welke projecten er in ontwikkeling zijn. Ik ben bang dat het best lastig kiezen zal worden, maar aan de andere kant vind ik het leuk om echt kritisch te kunnen kijken naar wat kansrijke projecten zijn.¨ Karin hoopt dat jongeren die deze projecten vormgeven er zelf ook echt iets aan zullen beleven.

Realiseren van je project
Er zijn dit jaar vier prijzen te winnen. Voor elk van de vier thema´s waar Kerk en Wereld zich voor inzet, zal een winnaar gekozen worden. De hoofdprijs is een bedrag van 10.000 euro, en de volgende prijzen bestaan uit drie geldbedragen van 5.000 euro. ¨De financiële bijdrage helpt jongeren om het project dat ze voor ogen hebben echt te realiseren¨, aldus Karin, ¨en ook het schrijven van een aanvraag is een nuttige klus: het helpt om systematisch na te denken over doel en uitvoering van wat misschien gewoon als een mooie droom begon¨.

Meedingen naar de Jongerenprijs 2018? Deadline voor het insturen van een project is 4 december 2017. Kijk voor alle informatie, voorwaarden en aanmeldformulier op de speciale website 'Kerk en Wereld Jongerenprijs'.

 


Over je grenzen heen kijken met missionaire specialisatie

Kerk naar buiten, missionair gemeente zijn, pionieren, kerk in de buurt. Het zijn veelgehoorde termen. Maar welke rol speelt een predikant of kerkelijk werker daarin? De missionaire specialisatie van de Protestantse Kerk leidt hen op tot inspirerende, missionaire voorgangers.

Nynke Dijkstra, coördinator van de specialisatie, vertelt: “De missionaire specialisatie is een tweejarige training voor predikanten en kerkelijk werkers. In een stevig programma, een maandelijkse dag of tweedaagse, worden een aantal ‘rode draden’ getrokken: theologische verdieping, leiderschap, persoonlijk geloof/spiritualiteit, contextverkenning en contextualisering, veranderingsprocessen, creativiteit en communicatie. Bezoeken aan best practices en een reis naar Londen maken onderdeel uit van het programma. Aan de opleiding gaat een assessment vooraf en er volgt na afloop een evaluatie aan de hand van een verslag.”

Ook voor kerkenraden

De opleiding is niet alleen op predikanten of kerkelijk werkers gericht. “Kerkenraden worden meegenomen in de opleiding: ze worden geacht met een vertegenwoordiging aanwezig te zijn op vier zaterdagen, waaronder de afsluitende dag. Dat maakt deze opleiding uniek. De ervaring leert, dat het enthousiasme voor deze dagen groot is en ook steun betekent voor de opleiding en de doorwerking daarvan.”

Spreken over geloof

Tijdens een van deze dagen geven deelnemers en kerkenraden enthousiaste reacties op de specialisatie. Een kerkenraadslid uit Amersfoort vertelt: “Ik vind het geweldig om dit mee te maken. Missionair bezig zijn is niet alleen iets wat de predikant doet, maar wat we samen doen. We ontmoeten hier weer veel anderen, dat is mooi om mee te maken.”

In Friesland zette een kerkelijk werker met hulp van de kerkenraad een Messy Church op. “Door de missionaire specialisatie kwam onze kerkelijk werker daarvoor met het initiatief. Juist dat soort ideeën komen nu van onze kerkelijk werker.” De specialisatie hielp in Tilburg het gesprek op gang: ‘“Het heeft ons geholpen om over ons geloof te spreken, dat is opengebroken. We komen nu verder dan de gewone gespreksonderwerpen.” In Emmen worden meteen stevige plannen gemaakt: “We willen hier komend jaar bezig met ‘Back to Basic’ en dan niet alleen dat jaar maar hopelijk ook de jaren daarna. Zo komt er een veranderingsproces in de gemeente op gang. We willen daarvoor met de hele gemeente in gesprek. Dat moet al dit jaar, want rond de Pinksteren willen we iets doen met de mensen uit onze woonwijk. Zij moeten gaan merken wat Pinksteren is en betekent.”

Confronterend

Een deelnemer raadt de specialisatie aan: “Het is heel verfrissend om over je eigen grenzen heen te kijken. We waren op Kanaleneiland en toen realiseerde ik me hoe aangeharkt onze gemeentes zijn. We realiseren te weinig wat buiten onze gemeente plaats vindt. Dat was voor mij een confronterende ontdekking door deze opleiding.”

Na de eerste pilotgroep zijn er een aantal verbeterpunten doorgevoerd. De opleiding blijft in ontwikkeling. “We hopen in september 2018 voor de derde keer van start te gaan. De eerste twee groepen kwamen uit de breedte van de kerk. Dat leidde tot boeiende ontmoetingen en intensief leren van elkaar” besluit Nynke Dijkstra.


Voor meer informatie kunt u kijken op de pagina ‘Missionaire specialisatie’
Vragen? Neem dan contact op met Nynke Dijkstra: n.dijkstra@protestantsekerk.nl.

Lees ook de blogs van Alexander Veerman over de Missionaire Specialisatie.

Foto: Jan van der Wolf


Predikant heeft behoefte aan ondersteuning bij pastoraat rond actieve levensbeëindiging

Eén op de drie predikanten van de Protestantse Kerk in Nederland heeft ervaring met pastoraat rond actieve levensbeëindiging: euthanasie, hulp bij zelfdoding of suïcide. Dat blijkt uit onderzoek van de werkgroep Pastoraat en Gezondheidszorg in opdracht van het moderamen van de Protestantse Kerk.

Ervaring met pastoraat rond actieve levensbeëindiging

Zo’n 900 predikanten - gemeentepredikanten en predikanten werkzaam als geestelijk verzorger in instellingen - hebben aan het onderzoek meegedaan. Uiteraard komen geestelijk verzorgers van instellingen vaker met dit onderwerp in aanraking dan predikanten in een gemeente.

In 2016 heeft 80% van de predikanten een of meer personen begeleid op weg naar het levenseinde; 42% van die 80% had ervaring met pastoraat rond actieve levensbeëindiging. Dat is 30 à 35% van alle predikanten.

Behoefte aan ondersteuning

Alhoewel predikanten zich voldoende toegerust voelen op dit gebied, hebben zij behoefte aan extra ondersteuning rond dit thema. Bijvoorbeeld theologische reflectie, training of gespreksmateriaal voor de gemeente.

De dienstenorganisatie van de Protestantse Kerk streeft er naar om in februari 2018 het eerste ondersteunende materiaal te presenteren. Dit materiaal wordt ontwikkeld in samenwerking met de werkgroep Pastoraat en Gezondheidszorg en de PThU (de Protestantse Theologische Universiteit). Zij kunnen hierbij putten uit het materiaal - preken, lezingen etc. - dat zo’n 120 predikanten die aan het onderzoek hebben meegedaan ter beschikking hebben gesteld.

Initiatiefwet ‘waardig levenseinde’

In het onderzoek is ook gevraagd naar de mening van de predikanten over de initiatiefwet ‘waardig levenseinde’. Een wet die het voor ouderen mogelijk maakt hun leven te beëindigen als zij zelf hun leven voltooid achten. Meer dan 80% van de predikanten is het oneens met deze initiatiefwet.

Ds René de Reuver, scriba van de Protestantse Kerk, duidt deze resultaten als volgt: “Als je de weerstand van predikanten tegen de initiatiefwet ‘voltooid leven’ naast hun pastorale ervaring rond actieve levensbeëindiging zet, lijkt het erop dat de persoonlijke opvatting van predikanten hun professionele pastorale verantwoordelijkheid wel kleurt, maar niet domineert. Ik vind dat mooi. Een predikant laat iemand die om hulp vraagt niet alleen, maar blijft pastoraal nabij.”

Representatief onderzoek

Het onderzoek mag als representatief beschouwd worden voor alle predikanten van de Protestantse Kerk; alleen het aantal predikanten in grote gemeenten is licht oververtegenwoordigd. Volgens de onderzoekers heeft dat geen gevolgen voor de conclusies over de mening van predikanten over pastoraat bij actieve levensbeëindiging. Wel zullen predikanten in grote gemeenten ook meer ervaring hebben met pastoraat bij actieve levensbeëindiging.

Achtergrond onderzoek

De werkgroep Pastoraat en Gezondheidszorg van de Protestantse Kerk bestaat uit predikanten, huisartsen en andere deskundigen uit de Protestantse Kerk en houdt zich onder meer bezig met de pastorale vragen rond het levenseinde van mensen. De werkgroep heeft - in overleg met het moderamen van de generale synode van de Protestantse Kerk - dit onderzoek geïnitieerd. Doel van het onderzoek was allereerst om inzicht te krijgen in ervaringen met betrekking tot dit onderwerp en om te onderzoeken of er behoefte bestaat aan ondersteuning vanuit de Protestantse Kerk over de omgang met dit onderwerp.


Nieuws! > Kerknieuws / Nieuws / Agenda / Verbinding

Zoeken

Diensten!

Kerk aan Nic. Grijpstraat te GrijpskerkOp zondag 26 november beginnen we om 09:30 in de kerk aan de Nic. Grijpstraat te Grijpskerk., waar ds. A. Landman uit koffie hoopt voor te gaan. Thema: Laatste zondag kerkelijk jaar


Overzicht kerkdiensten.

Laat de Bijbel spreken

Omzien naar elkaar

Noaberschap: uw ogen en oren zijn nodig! Laat via ons meldpunt weten wie extra aandacht en zorg nodig heeft.

backtotop